Bebeklerde 3 – 6 Ay Arası Zihinsel Gelişim

Hamileliğin daha üçüncü haftasında başlayan beyin gelişimi ilerleyen aylarda ve doğumdan sonraki ilk yıllarda büyük bir hızla devam etmektedir. Bebeklerin öğrenme kapasitesi yetişkinlerden çok daha fazladır. İlk yıl içine dahil olan 3 – 6 ay arası bebeklerde zihinsel gelişim konusunda size de büyük görevler düşmektedir.

Neler Yapabilirsiniz?

Bu konudaki yazıların hepsinin ortak paydası bebek ile konuşun tavsiyesidir. Ona adı ile seslenmeye çalışın. Şarkılar, ninniler söyleyin, yeni repertuvar bulmanıza gerek yok, tekrarlar onun zaten çok hoşuna gider. El ve ayak parmaklarını birlikte sayın. Yüzünüze dokunmasına izin verin ve birlikte aynaya bakın, değişik mimikler yapın. Oyuncakları eline almasına izin verin. Bütün bunlar onun zihinsel gelişimini artıracak, dünyayı algılamasını kolaylaştıracaktır. Artık yeni doğan bebeklerden farklı olarak belli bir uyku düzeniniz oluşmuştur. Gündüz uykuları giderek kısalmış, günde üçer postadan yaklaşık altı saate kadar inmiştir. Bu arada kaç aylık olursa olsun kaliteli bir uyku düzeninin bebeğin gelişmesinde hem fiziksel hem zihinsel açıdan çok gerekli olduğunu da bir kez daha hatırlatalım.

Bu Dönemde Bebek Neler Yapabilir?

3- 6 ay arası bebekler nasıl davranır konusunda ise yapabildiği akteviteler çoğalmıştır. Örneğin kısa süreli olarak ayaklarıyla oynayabilir, yuvarlanabilir, elini ve elinde ne varsa onu ağzına götürür. Yüzükoyun yatarken ellerinden güç alarak kalkmaya çalışır ve bunu göğsüne kadar başarabilir. Görme yetisi dördüncü ayın sonunda tamamlandığı için renkleri algılamaya başlar. Bu dönemde ona uygun, elleye bileceği, zıt renklerde oyuncaklar almak işe çok yarar. Düşürdüğü oyuncakların arkasından uzun uzun baktığını bu dönemde fark edeceksiniz. (ilk diş çıkarımı da bu dönemde olur.) Yastık gibi desteklerle birlikte bebeğiniz başını dik tutmaya bile başlayabilir. Kendi çıkardığı sesleri dikkatlice dinlemeye başlar. Fakat bunları bebeğinizin yapamadığını fark ediyorsanız endişe etmeyin, her bebeğin gelişimi de farklıdır. Prematüre bebeklerin gelişimi doğal olarak biraz daha geç olacaktır. 3- 6 ay arası bebeklerde zihinsel gelişim nasıl sağlanır sorusunun yanıtı yeterli uyku düzeninin yanında onunla ilgilenmekten ve konuşmaktan geçer.

Bebeklerde 0-3 Ay Arası Zihinsel Gelişim

Doğumdan sonra bebeğinizin ve sizin hayatı baştan aşağı değişir. Bebek bakımı konusunda sizin işleriniz zorlaşırken, bebeğiniz açısından ise dünyaya uyum sağlama süreci başlamıştır. Yeni doğan olarak sınıflanan ilk aylarında bebekler günde 18 saate varan sürelerde uyumaktadırlar. Özellikle geceleri neredeyse üç saatte bir uyanmaktadırlar. Beslenme zamanları gelmiştir. Uykularının ise REM uykusu adıyla bilinen kaliteli uyku seviyesinde olması zihinsel gelişimleri açısından çok gereklidir. Hızlı göz hareketi (Rapid eye movement – REM) safhası uykunun rüya görülen, derin bölümüdür. 0 – 3 ay arası bebeklerin zihinsel gelişimi için bu kaliteli uykular çok gereklidir. (Yetişkinlerde bile böyledir, rüya görürken uyandırılan kişi kendini yorgun hisseder, asabileşir. REM uykusu bilinçaltının boşaltılmasını da sağlamaktadır.)

Uyku Beslenmeden Bile Önemlidir

İkinci ayından itibaren gündüz uykuları kısalmaya başlar. Bu bebeğinize gece gündüz farkını anlatmak için uygun zamandır. Gündüz uyandığında onunla konuşun, odasını havalandırın, çeşitli sesler duysun. Ama geceleri sadece gece rutininizi devam ettirin, ışık açmayın. Böylece yavaş yavaş ortamlardaki farkı anlamaya başlar, gece uyansa bile uyumaya devam etmesi gerektiğini anlamış olur. Yeni doğan dönemi özellikleri içinde uyku düzenini sağlamak belki de bebeğin beslenmesinden çok daha önemlidir. Sonuçta beslenmesi dünyanın en faydalı sütüyle sağlanmaktadır.

0 – 3 Ay Arası Bebeklerin Yapabildikleri

Bu yaş grubunun ilk ayında olan bebekler çenelerini yukarı kaldırabilirler, bazen elleriyle kavrama refleksi bile yapabilirler. Ama en sevimli özellikleri sese tepki vermeleridir. Başta annesinin sesini ve kokusunu tanır. Gülümser iseniz o da karşılık vermeye başlar, tadını çıkarın. İkinci ayda bu gülüşler kıkırdama şeklini alır ve göz takibi yapabilir. Dik tutulduğu zaman başını dikleştirmeye başlar. Nesnelere uzanmayı dener, iki elini kavuşturabilir. Uyuma süresi de düzene girmek üzeredir. Artık üç saatte bir uyanmaz. Ve üç ay dolduğunda bebeklerin tepki vermesi gözle görünür biçimde artmıştır. Sesin geldiği yöne döner, bir yana doğru yuvarlanır. (Bu sırada yarım kundak yapıyorsanız dikkatli olun, battaniyeye dolanmasın.) Kısacası 0 -3 aylık bebek gelişimi için neler yapılmalıdır sorusunun yanıtı temelde ona uygun bir uyku düzeni sağlamaktan geçer.

Bebeklerde 6 – 9 Ay Arası Zihinsel Gelişim

Müjdeler olsun bebeğiniz altıncı ayını doldurdu, artık epey yol aldınız. Ufaklık fiziksel, ruhsal ve zihinsel olarak çak daha aktif duruma geçti. Beş duyusunu uyumu bir şekilde kullanmaya hazır. Şimdi bir insanı eğitme çabanız tam anlamıyla başlıyor denebilir. 6-9 ay arası bebekler için konuşmanız ve onu desteklemeniz çok önemlidir.

Altıncı Ayını Dolduran Bebekler

Bu minikler artık canlı ve cansız varlık kavramını fark etmeye başlarlar. Çocuk psikologları onların bu dönemde cansız maddelere hareket için güç uygulamak gerektiğini anladıklarını söylemektedirler. Oyuncaklara karşı davranışları bunun göstergesidir. Aynı zamanda örneğin havada asılı duran nesnelere uzun uzun baktıkları gözlemlenmiştir. Hatta uzak yakın kavramı bile bebeklerde 6 – 9 ay arası zihinsel gelişim süreci içinde oluşmaya başlamıştır. İlgi çekmek için bağırmalara, basit hayvan seslerini taklit etmelere, kızdığında hoşnutsuzluğunu belli eden sesler çıkarmalara, emin olun hayır sözünün anlamını kavramaya, çıngırağını masaya vurarak ses çıkarmaya çalışmalara ve renklere ilgi göstermelere rastlayacaksınız. Zeka gerektiren davranışlara başlayan bebeğinize karşı (örneğin engeli kaldırma, saklı nesneyi arama gibi) şimdi nasıl davranmalısınız? Desteksiz 10 dakika kadar oturan, öne doğru eğilebilen, emeklemeye çalışan belki de yerde dönerek ilerlemeye çalışan bebeğinize neler öğretebilirsiniz? 6 – 9 ay arası bebeklerde zihinsel gelişim nasıl sağlanır bir insan nasıl yetiştirilir sorusunun başlangıcıdır. Dikkat edin, odadan çıktığınızda arkanızdan ağlamaya bile başladı.

Ebeveynler Bu aylarda Neler Yapabilir?

Oynarken sürekli onu cesaretlendirin. Renkli, ses çıkartıcı oyuncakları olsun. Bebek olan evlere büyükler mutlaka çeşitli çıngıraklar getireceği için sıkıntı çekmezsiniz. Bu oyuncakları ona doğru uzatın ve size gelmesini isteyin. İç içe geçen oyuncaklar da bu dönem için idealdir. Yani mutfakta iç içe koyduğunuz tencereleri bir gün gelecek, keşfedecektir. Ona masal okumaya başlayın, taklit edebileceği sesler çıkarın. Sözcük dağarcığı artsın. Bu arada her akşam aynı saatlerde pijamalarını giydirin, uyku düzenini bozmayın. Beslenmede çeşitliliğin sağlanmaya başladığı dönem de bu zamanlardır. Unutulmaması gereken bir nokta da bebeğinizi asla başka bebeklerle kıyaslayıp üzülmemeniz gerektiğidir. Her çocuk farklıdır.

Göbek Bağının Önemi

Bebeklerin anne karnındaki su, oksijen ve besin gibi yaşamsal tüm ihtiyaçları göbek bağı sayesinde karşılanmaktadır. Göbek bağının zarar görmesi son derece sakıncalıdır. Özellikle bebeğin gelişiminde göbek bağının zarar görmesi nedeniyle çeşitli problemler ortaya çıkabilmektedir.

Bebek dünyaya geldikten sonra göbek bağı kesilir. Göbek bağı kesildikten sonra bebekler bağımsız bir birey haline dönüşür ve artık anneye bağlı olmadan kendi kendine nefes alabilir. Göbek bağının önemi hem anneler hem de yeni doğan bebekler açısından oldukça büyüktür.

Enfeksiyon Kapmaması Gerekir

Göbek bağı kesildikten sonra bakımı konusunda dikkatli davranmak gerekir. Göbek bağı kesilen bebeklerin temiz tutulması oldukça önemlidir. Aksi halde bebeğin enfeksiyon kapması olağandır. Mikrop kapmaması için günde bir defa pansuman yapmaya özen gösterilmelidir.

Havayla Temas Etmeli

Göbek bağının havayla temas etmesi oldukça faydalıdır. Havayla temas eden göbek bağı kısa bir süre sonra kurur ve düşer. Göbek bağının iç giysiler veya bebek beziyle kapatılmaması ve hava almasına izin verilmesi gerekir.

Bebek bezinin sık sık değiştirilmesi ve ıslak bezle göbek bağının temas halinde olmaması dikkat edilmesi gereken en önemli konuların başında gelmektedir.

Göbek Düştükten Sonra Fazla Kanama Olmaz

Göbek bağı doğumdan sonra yavaş yavaş kurumaya başlar. Kuruyan göbek bağı bebek 3 haftalık oluncaya kadar düşmelidir. Göbek bağı düştüğünde az miktarda kanama meydana gelebilir. Ancak kanama miktarı fazlaysa mutlaka doktora danışılmalıdır. Bebek bir aylık olmasına rağmen hala göbek bağı düşmediyse bebek mutlaka doktora götürülmelidir.

Banyo Sayısı Önemli

Yeni doğan bebeklerin sürekli banyo yaptırılmasına ihtiyaç yoktur. Haftada bir veya iki sefer banyo yaptırmak yeni doğan bebekler için yeterlidir. Banyo sonra göbek bağı dikkatlice kurulanmalı ve dezenfekte edilmelidir. Bebeğin göbek bağı düştükten sonra banyo sayısı da arttırılabilir.

K Vitamini Alınmalı

Doğumdan sonraki ilk bir aylık süreçte K vitamini bebekler için yetersiz gelebilir. Bu nedenle yeni doğan bebeklere K vitamini aşısı yapılmaktadır. K vitamini aşısı sayesinde hem bebeğin gelişimi olumlu yönde desteklenmekte hem de göbek bağı üzerinde olumlu etkiler yaratmaktadır.

Bebeği Sütten Kesme Yöntemleri

Bu konunun bebeği sütten ne zaman kesmeli sorusuyla yakın ilgisi vardır. Çocuk gelişimi uzmanları bebeğin bir veya bir buçuk yaşını doldurunca annenin konuyu düşünmeye başlamasını söylüyorlar. Fakat bu durum tamamen bebeğin gelişimine ve anneye bağlıdır diye de ekliyorlar. Özellikle geri kalmış ülkelerde beş yaşına kadar çıkan emzirme dönemleri yaşanıyor. Bunun nedeni çocuğu sütten kesince yeteri kadar besleyememe kaygısıdır. Bebekleri sütten kesmek için ne yapmalı konusunun içinde bebeğin hazır besinlere ve devam sütlerine olan ilgisi bile vardır. Eğer bebek anneyi var gücüyle emiyorsa zaman gelmiş demektir, karnını doyurmaya çalışmaktadır, ek besinler alabilir.

Duygusal Açıdan Uygun Zamanı Bekleyin

Günümüzde emzirmenin bitmesi için iki yaş civarı herkesçe bilinen bir yaştır ama erken kesme de tercih edilen bir yöntem haline geldi. Fakat bu kararı alırken diş çıkarma dönemi, tuvalet eğitimine başlandığı dönem ya da kreşe verme gibi zamanlara denk getirmeyin. Hem kendinize hem çocuğa ek sıkıntı yaratmayın. Zaten sütten kesmek için sabır taşınızı zorlayacaksınız. Duygusal açıdan normal bir zamanlamanın seçilmesi iki taraf için de uygun olacaktır.

Tiksindirmeye Çalışmayın

Bazen kadınlar arasında öğütlenen memeye salça sür, pamuk koy gibi öğütlere aldırmayın. Bu çocukta yoğun duygusal travmaya neden olur. Anneyle arasında kurduğu güven bağını zedelemeyin, bu onun için çok önemlidir. Bazen bir süreliğine bebek babaya veya diğer aile büyüklerine bırakılır, anne ortada görülmez. Bunu da yapmayın. Bebeği sütten keserken anne ne yapmalı peki dendiği zaman önce siz kendiniz hazır mısınız, buna karar verin. Çünkü karardan vazgeçmek çok daha kötüdür.

Sorunun çözümünde aniden kesme yöntemi ve aşamalı bıraktırma gibi çareler vardır. Aniden kesme pek öğütlenmez ama karar size kalmıştır. Aşamalı bıraktırma da ise emzirme sayısı giderek azaltılır, öğle emzirmeleri başlamak için uygundur. Tek tek emzirme öğünlerini azaltarak çocuğu memeden kesmek en iyisidir, bunu yapabilen anneler bebeklerinin ruhsal ve bedensel sağlığı için harika bir yöntemi uygulamış olurlar. Bu arada gece emzirmeleri en zoru olacağı için en sona bırakın.

Bebek Gelişiminde Anne ve Babanın Rolü

Bebeklerin gelişimi zihinsel ve sosyo duygusal gelişim olarak ikiye ayrılmaktadır. Bebeklik döneminden itibaren çocukların aileleriyle sağlam bir bağ kurması, kendini güvende hissetmesi ve önemli olduğunu bilmesi gerekir. Bebekler duygularını kontrol etmeyi ebeveynleri sayesinde öğrenmektedir.

Bebeklerin keşfetme ve öğrenme sürecinde de ailelerin rolü büyüktür. Bebeklerin ilk bir yılı hem zihinsel hem de sosyo-duygusal gelişimi açısından önem arz eder. Bir yıllık dönemde bebekler öz kontrol becerilerini geliştirmeyi öğrenir. Bebekler yemek yeme, oyun oynama, uyuma ve hareketlerini kontrol etme becerisini aile sayesinde öğrenmektedir.

Anneler Bebeklerinin Gelişimini Desteklemelidir

Bebeklerin gelişimi takip edilmeli ve gelişimine uygun bir anne babalık sergilenmelidir. Erken çocukluk döneminde sergilenen en doğru anne babalık modeli gelişimi desteklemeye yöneliktir.

Çocukların ihtiyaç duyduğu duygusal ve zihinsel gereksinimleri anlatarak çocuğunuzun en iyi şekilde eğitilmesini sağlayabilirsiniz. Gelişimi desteklemeye yönelik anne ve babalık eğitimi çocuğun her yaşında gereksinim duyduğu bir eğitim modelidir.

İlgili ve Duyarlı Olunmalıdır

Bebeklik döneminden itibaren anne ve babaların içten, sıcak, samimi ve ilgili bir tavır sergilemesi gerekir. Anne ve babanın kendini bebeğe göre ayarlaması, duyarlı davranması, bebeğini cesaretlendirmesi bebeğin hem kendini hem de çevredeki nesneleri keşfetmesi konusunda oldukça önemli bir yere sahiptir. Bebeği kısıtlayıcı bir anne babalık modeli yerine onu cesaretlendirici roller üstlenmek gerekir.

Özgüvenini Geliştirmek Gerekir

Anne ve babasıyla iyi ilişkilere sahip olan çocuklar hem kendini rahatlıkla ifade edebilen hem de özgüveni yüksek olan bireyler olarak yetişir. Bebeklerin gelişim sürecinde anne ve babaların çocuklarının karşısında güçlü bir duruş sergilemesi gerekmektedir.

Akıllı ve güçlü aileler çocukları tarafından saygı görür. Özgüvenle yetişen çocuklar ben başarabilirim güdüsüyle cesaretli bireylere dönüşmektedir.

Kendini Güçlü Hissettirin

Bebeklerin gelişiminde anne babanın rolü azımsanamayacak kadar fazladır. Bebeklik döneminde itibaren sevgiyle büyüyen çocuklar ruhsal problemlere karşı güçlü bir duruş sergileme imkanına sahip olmaktadır.

Ailenin verdiği sevgi ve güven duygusu sayesinde bebeklik döneminden itibaren güçlü, kendini iyi ifade eden, sorunlarla baş edebilen, öz güvene sahip çocuklar yetişiyor.

Bebek bakımında dikkat edilmesi gerekenler

Bebek bakımında annelerin dikkat etmesi gereken pek çok husus bulunmaktadır. Anneler bebeklerine en iyi şekilde bakmak için elinden geleni yaparlar. Bebek bakımında dikkat edilmesi gerekenler şu şekildedir: Okumaya devam et Bebek bakımında dikkat edilmesi gerekenler